Manifest tegen de 'Nieuwe Oorlog' - versie 13 januari 2002
Oorlog is geen goed antwoord op het terrorisme
De schokkende terreuraanslagen op 11 september 2001 hebben aanleiding
gegeven tot een oorlog tegen het Taliban-regime in Afghanistan en
groepen van het Al Qaida netwerk. Grootscheepse bombardementen door de
Verenigde Staten en militaire steun aan Afghaanse srijdgroepen hebben
geleid tot verdrijving van de Taliban en installatie van een nieuwe,
voorlopige regering. Er breekt hopelijk een betere tijd aan voor de
Afghanen, maar zeker is het niet gezien de reputatie van de groepen
die nu aan de macht zijn. Duidelijk is daarentegen dat het militaire
geweld naast combattanten ook duizenden burgerslachtoffers heeft
gemaakt en dat het einde van het gewapend conflict nog niet in zicht
is. Veel mensen sterven door honger, kou en banditisme, als gevolg van
de oorlog. Tienduizenden vluchtelingen leven in kritieke omstandigheden,
zonder adequate hulp. De Afghaanse bevolking heeft dus al een hoge
prijs betaald voor de oorlog en deze prijs loopt nog steeds op.
Rechtvaardigheid, geen wraak
De rechtsstaat is gebaseerd op het intomen van wraak en eigenrichting.
De gekozen weg van de oorlog gaat hier lijnrecht tegen in. Er is geen
rechtvaardiging voor te vinden in het Handvest van de Verenigde Naties.
De Verenigde Staten hebben gekozen voor een strijd buiten de
VN-organisatie om. Zij leiden een gelegenheidscoalitie waaraan zij
geen enkele verantwoording hoeven af te leggen. De berechting van
terroristen en hun eigen optreden houden zij buiten de internationale
rechtskaders. De gekozen weg ondermijnt de grondslagen van het
internationaal recht. Het versterkt de neiging tot raak en
eigenrichting, ook bij andere reeds langer bestaande conflicten, en
vergroot daardoor de kans op nieuwe oorlogen op andere plaatsen in de
wereld.
Neem de voedingsbodem van het terrorisme weg
Militaire acties zullen geen einde maken aan het terrorisme. De keuze
voor militaire acties vloeit voort uit de bestaande machtspositie en
de arrogantie van de macht, waarbij alleen de slachtoffers aan eigen
kant tellen. Het terrorisme maakt juist gebruik van de verbittering en
woede over de onmacht. Het bombarderen van enkele terroristische
cellen vernietigt hooguit die cellen, maar niet alle, en zeker niet de
voedingsbodem van het terrorisme. De terroristen kunnen niet
tegengehouden worden door de dreiging met geweld. Nodig is het te
werken aan oplossingen die ongelijkheid en repressie in de wereld
wegnemen, zodat mensen niet langer hun toevlucht zoeken in het
terrorisme.
Creëer geen nieuw vijandbeeld
In het kielzog van de oorlog is in de westerse landen een neiging tot
versimpeling ontstaan in het beeld van de Islam en haar aanhangers.
Terroristisch geweld wordt geassocieerd met een godsdienstige richting
in plaats van met de particuliere motieven van een specifieke
terreurbeweging. De strijd tegen terrorisme dreigt zo te ontsporen in
een "strijd tussen beschavingen". Dit brengt de multiculturele
samenleving in gevaar.
Verdedig de burgerrechten
Vijandbeelden worden gecreëerd, en angst en onzekerheid worden politiek
gemanipuleerd om burgerrechten in te perken. In de Verenigde Staten en
Groot-Brittannië, en sinds de eurotop in Laeken ook in de landen van
de Europese Unie zijn de bevoegdheden van justitie om mensen op te
pakken verregaand uitgebreid. Tevens zijn er tekenen, met name in de
VS, die erop wijzen dat er maatschappelijk steeds minder ruimte is
voor kritische geluiden en onwelgevallige informatie. Elementaire
uitgangspunten van de rechtsstaat dreigen daardoor in het geding te
komen.
Geen verdere escalatie
Invloedrijke kringen in de VS en elders ijveren voor een uitbreiding
van oorlogsgeweld naar andere landen. Dit is een heilloze weg omdat
daardoor nog meer burgerslachtoffers zullen vallen en de instabiliteit
in de wereld toeneemt. Op de achtergrond spelen het conflict over de
toegang tot de olie- en gasvoorraden rond de Kaspische Zee en de
belangen van defensie-industrieën. Nederland dient geen militaire
steun te geven aan de escalatie, maar zich in te zetten voor de
beëindiging van militaire acties.